روايتهاي شفاهي است؛ آنرا نميتوان تأليف مستقلي دانست. اين اثر حاوي تاريخ و شرح دقيقي از اكتشاف و استعمار ايسلند توسط نروژيان در 874 ـ 930 است (
¿ ج 1، ص 604).
تاريخ مسيحي،1 كه تاريخ مختصري از كليساي ايسلند از پيدايش نخستين گروههاي مبشران در981 تا 1118 است، بهوسيلهٴ آري فرودي نوشته نشده، بلكه اثر تازهاي است، مربوط به حدود سال 1200 و بيشتر از ورود مسيحيت به ايسلند در حوالي سال 1000 بحث ميكند.
دربارهٴ اداها ¿ فصل چهارم مربوط به زمينهٴ فلسفي.
يج. روسيه
نسطور كيِفي2
در حدود 1056 زاده شد. در 1073، در صومعه پچرسكي در كيِف راهب شد، در حدود 1110 درگذشت. پدر تاريخ روس. موٴلف (يا محرر) نامدار قديميترين تاريخ موجود روسي، كه به
تاريخ نسطور، يا تاريخ قديم معروف است. اين تاريخ با بينش ملي برپايهٴ تاريخهاي بيزانسي، بيش از همه
تاريخ گيورگيوس مناخوس (نيمهٴ اول سدهٴ نهم)، و همچنين تاريخهاي قديميتر بهزبان اسلاوني كه گم شدهاند، نوشته شده است. تاريخ نسطور با طوفان نوح آغاز ميشود و به روزگار خود نسطور (1110) پايان مييابد. براي تاريخ قديم روسيه داراي اهميت اساسي است، و داراي اطلاعات نژادشناسي بسيار باارزشي است.
سيلوستر، راهب صومعهٴ ويبوديتسكي در كيِف، پيش از 1125 تكملهاي بر تاريخ
نسطور نوشت. به گفتهٴ كلوچفسكي، سيلوستر بيش از نسطور محرر واقعي اين تاريخ است.
يد. كشمير
كالهانا3
مورخ و شاعر كشميري. پدرش كانپاكا وزير هارشا نرون كشمير بود كه از 1089 تا 1101 پادشاهي كرد. كالهانا احتمالاً در اوايل سدهٴ دوازدهم، زاده شد. كتاب جويبار شاهان4 تاريخ منظوم شاهان كشمير از قديميترين ايام تا روزگار اوست، و آن را در هشت كتاب تنظيم كرده است. اين تاريخ در 1148، بهاتمام رسيده و مهمترين تأليف در نوع خود در ادبيات هندي است. كالهانا پيرو دين شيوا بود، بااين حال از دين بودا با علاقهمندي ياد ميكند. او مردي بسيار فاضل بود و تاريخ او، در مقايسهبا ساير آثار هندي، فوقالعاده انتقادي و بيطرفانه است، مأخذ او فقط مكتوب نبوده، بلكه شامل آثار باستاني هم ميشده است.